ساختمانهای بنایی و سازههای با مصالح سنگین همچون بلوک سیمانی، AAC یا سفالی، همواره بهعنوان یکی از رایجترین شیوههای ساخت در کشور شناخته میشوند. یکی از مهمترین عوامل در دوام، ایمنی و کیفیت این سازهها، نوع ملات مصرفی است. بهطور سنتی در ایران از ملات ماسه و سیمان دستی استفاده میشود؛ اما طی یک دهه اخیر، ملاتهای بنایی آماده و چسبهای بلوک بهعنوان جایگزینهای مهندسی و استاندارد معرفی شدهاند. این تغییر نگرش عمدتاً به دلیل الزامات استاندارد 2800 ایران و ضرورت افزایش مقاومت لرزهای ساختمانها صورت گرفته است.
استاندارد 2800، بهعنوان مرجع اصلی طراحی لرزهای ساختمانها در کشور، به صراحت بر اهمیت اتصال مناسب اجزای غیرسازهای، کنترل وزن سازه و کیفیت یکنواخت مصالح مصرفی تأکید دارد. ملاتهای آماده و چسبهای بلوک، با ویژگیهای مکانیکی و اجرایی خود، توانستهاند بسیاری از ضعفهای ملات سنتی ماسه و سیمان را جبران کنند.
1- یکنواختی و کنترل کیفیت
ملات سنتی ماسه و سیمان
- در ملات سنتی، اختلاط ماسه و سیمان عموماً بهصورت دستی یا در کارگاههای فاقد تجهیزات دقیق انجام میشود.
- نسبت آب، سیمان و ماسه بهطور کامل تحت کنترل نیست و کیفیت نهایی ملات میتواند از یک بخش ساختمان به بخش دیگر متفاوت باشد.
- این عدم یکنواختی باعث کاهش چسبندگی و مقاومت نهایی ملات میشود.
ملات بنایی آماده و چسب بلوک
- در کارخانه تولید میشوند و ترکیب مواد اولیه با وزنکشی دقیق و کنترل کیفیت آزمایشگاهی انجام میگیرد.
- افزودنیهای شیمیایی نظیر روانکنندهها، نگهدارندههای آب و الیاف مقاومکننده، موجب افزایش چسبندگی، مقاومت فشاری و برشی ملات میشوند.
- این یکنواختی و کنترل کیفیت، از منظر استاندارد 2800، منجر به عملکرد لرزهای مطمئنتر در دیوارها و اجزای غیرسازهای میگردد.
2- افزایش مقاومت لرزهای طبق الزامات استاندارد 2800
چالش ملات سنتی
- در هنگام زلزله، یکی از عوامل اصلی ریزش دیوارها، ضعف در اتصالات بلوکها به یکدیگر است. ملات ماسه و سیمان معمولاً ترد بوده و در اثر ارتعاشات شدید، ترکخورده و از بین میرود.
- در بسیاری از آزمایشها مشاهده شده است که دیوارهای اجراشده با ملات سنتی در برابر نیروهای برشی خارج از صفحه مقاومت کافی ندارند.
مزیت ملات آماده و چسب بلوک
- چسبهای بلوک دارای مقاومت چسبندگی کششی بالا (بیش از 0.5 مگاپاسکال طبق استانداردهای بینالمللی) هستند. این ویژگی مانع جداشدگی بلوکها در زمان زلزله میشود.
- ضخامت اندک (حدود 3 تا 5 میلیمتر) علاوه بر کاهش وزن مرده ساختمان، موجب کاهش نیروهای اینرسی زلزلهای میشود که در استاندارد 2800 مورد توجه ویژه است.
- برخی ملاتهای آماده دارای افزودنیهای انعطافپذیر هستند که انرژی ناشی از لرزش را جذب و پخش میکنند و مانع تمرکز تنش میشوند.
3- کاهش وزن مرده ساختمان
یکی از اصول اساسی استاندارد 2800، کاهش بارهای ثقلی مرده بهمنظور کاهش نیروهای لرزهای است.
- در ملات سنتی، ضخامت ملات درزها معمولاً بین 15 تا 20 میلیمتر است. این ضخامت بالا موجب افزایش وزن نهایی دیوار میشود.
- در مقابل، چسب بلوک با ضخامت کمتر از 5 میلیمتر مصرف میشود و حجم ملات مصرفی را تا 70 درصد کاهش میدهد.
- نتیجه این کاهش حجم، سبکتر شدن دیوار و کاهش بار جانبی زلزله است.
4- سرعت و سهولت اجرا
- ملات سنتی نیازمند اختلاط در محل، حمل دستی، و تنظیم نسبت آب است. این موضوع علاوه بر کاهش سرعت، باعث ایجاد خطاهای انسانی متعدد میشود.
- ملاتهای آماده و چسب بلوک، به دلیل نیاز به مقدار کم آب و آمادهسازی سریع، سرعت اجرا را تا 30 درصد افزایش میدهند.
- سرعت بالای اجرا باعث کاهش زمان حضور نیروی انسانی در کارگاه و در نتیجه کاهش هزینههای جانبی و افزایش بهرهوری پروژه میشود.
5- کاهش ترکخوردگی و افزایش دوام
ملات سنتی
- به دلیل نسبت نامناسب آب به سیمان، ترکهای ناشی از جمعشدگی در ملات رایج است.
- این ترکها راه نفوذ رطوبت و عوامل خورنده را باز میکنند که در بلندمدت منجر به کاهش دوام میگردد.
ملات آماده و چسب بلوک
- وجود افزودنیهای نگهدارنده آب مانع خشک شدن سریع ملات میشود.
- چسبندگی بالا بین بلوکها ترکهای ناشی از نشست سازه را به حداقل میرساند.
در نتیجه، دوام دیوارها و ایمنی آنها در برابر بارهای جانبی و لرزهای افزایش مییابد.
6- همخوانی با مصالح نوین مانند بلوک AAC
- بلوکهای سبک AAC و CLC که امروزه به دلیل وزن کم و عایق حرارتی مورد استفادهاند، با ملات سنتی سازگار نیستند. ضخامت زیاد ملات ماسه و سیمان موجب ایجاد پل حرارتی و کاهش کارایی عایق حرارتی دیوار میشود.
- در مقابل، چسب بلوک بهصورت نازک و یکنواخت مصرف میشود و همخوانی کامل با بلوکهای سبک دارد.
- این هماهنگی نهتنها الزامات استاندارد 2800 در زمینه کاهش وزن و بهبود رفتار لرزهای را پوشش میدهد، بلکه الزامات مبحث 19 مقررات ملی ساختمان (صرفهجویی انرژی) را نیز برآورده میکند.
7- بهبود عملکرد برشی و خمشی دیوارها
بر اساس استاندارد 2800، دیوارهای غیرسازهای باید در برابر نیروهای خارج از صفحه مقاوم باشند.
- ملات سنتی به دلیل چسبندگی ضعیف، نمیتواند اتصال بلوکها را در هنگام اعمال بارهای جانبی حفظ کند.
- آزمایشهای انجامشده بر روی دیوارهای ساختهشده با چسب بلوک نشان دادهاند که ظرفیت برشی و خمشی دیوار تا 50 درصد بیشتر از دیوارهای ساختهشده با ملات ماسه و سیمان است.
- این افزایش مقاومت بهطور مستقیم بر ایمنی جانی ساکنان در زمان زلزله اثرگذار است.
8- کاهش پرت مصالح و بهبود بهداشت کارگاه
- در ملات سنتی، به دلیل حمل و نقل دستی و مخلوطکردن در محل، پرت سیمان و ماسه زیاد است. همچنین، گرد و غبار ناشی از این فرآیند سلامت کارگران را تهدید میکند.
- ملاتهای آماده و چسب بلوک در کیسههای بستهبندی استاندارد عرضه میشوند و مصرف دقیق آنها موجب کاهش پرت مصالح و آلودگی محیطی میشود.
9- صرفهجویی اقتصادی در بلندمدت
هرچند هزینه اولیه خرید ملات آماده یا چسب بلوک بیشتر از ملات سنتی است، اما:
- کاهش مصرف مصالح،
- افزایش سرعت اجرا،
- کاهش نیاز به تعمیرات ناشی از ترک و ریزش دیوار،
- و کاهش وزن سازه (که میتواند باعث صرفهجویی در ابعاد سازه و فونداسیون شود)،
همگی موجب میشوند که در مجموع هزینه تمامشده پروژه کمتر از روش سنتی باشد.
10- مزایای ملات بنایی و چسب بلوک اسپندار با گواهینامه فنی
در میان برندهای موجود در بازار، ملات بنایی آماده و چسب بلوک اسپندار به دلیل دارا بودن گواهینامه فنی معتبر از مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی جایگاه ویژهای دارد. این گواهینامه نشان میدهد که محصول مورد نظر تحت آزمونهای دقیق مکانیکی و دوام قرار گرفته و تأییدیه رسمی برای استفاده در پروژههای عمرانی کشور دارد.
ویژگیهای خاص چسب بلوک اسپندار
تطابق کامل با استاندارد 2800:
- نتایج آزمایشگاهی نشان میدهد که چسب بلوک اسپندار مقاومت کششی و برشی بالاتری نسبت به حداقلهای تعریفشده در آییننامه دارد.
دوام بالا در شرایط آب و هوایی متنوع:
- این محصول برای مناطق مرطوب، خشک و دارای تغییرات دمایی شدید بهینهسازی شده است.
ضخامت اجرایی پایین و صرفهجویی در مصرف:
- کاهش مصرف ملات تا 70% و سبکسازی دیوارها در راستای کاهش بار لرزهای.
کیفیت یکنواخت کارخانهای:
- کنترل کیفی مداوم در خطوط تولید یکنواختی کیفیت به واسطه دارابودن زنجیره تامین مواد اولیه تولیدی ( سیمان تیپ 2 اسپندار و سنگدانه معدنی )
پشتیبانی فنی و اجرایی:
- شرکت اسپندار علاوه بر عرضه محصول، خدمات مشاورهای و آموزش اجرای صحیح را نیز ارائه میدهد.
بالاترین کیفیت موجود در بازار ایران :
- بالاترین مقاومت فشاری و کششی ملات در میان ملات های آماده بازار ایران و تنها دارنده گواهی نامه چسب بلوک کلاس AAC3 در ایران براساس گواهینامه مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی
مزیت رقابتی اسپندار
در شرایطی که بسیاری از ملاتها و چسبهای موجود در بازار فاقد تأییدیه رسمی هستند، استفاده از چسب بلوک اسپندار ریسک حقوقی و فنی پروژه را کاهش داده و اعتماد کارفرمایان، مشاوران و ناظران پروژه را جلب میکند.
نتیجهگیری
با توجه به الزامات استاندارد 2800 در زمینه کاهش وزن سازه، افزایش مقاومت لرزهای و اطمینان از کیفیت یکنواخت مصالح، میتوان نتیجه گرفت که:
- ملاتهای بنایی آماده و چسبهای بلوک به دلیل مقاومت بالا، کنترل کیفیت کارخانهای، کاهش وزن مرده و همخوانی با مصالح نوین، عملکرد لرزهای بسیار بهتری نسبت به ملات سنتی دارند.
- برند اسپندار، بهدلیل برخورداری از گواهینامه فنی مرکز تحقیقات و انطباق کامل با آییننامههای ملی، گزینهای مطمئن برای اجرای پروژههای ساختمانی در کشور است.
- استفاده از ملات سنتی ماسه و سیمان، اگرچه در کوتاهمدت ممکن است هزینه کمتری داشته باشد، اما به دلیل ضعفهای مکانیکی و اجرایی، در بلندمدت پرهزینهتر و پرریسکتر است.
بنابراین، با نگاهی به آینده صنعت ساختمان و ضرورت رعایت استانداردهای ملی از جمله استاندارد 2800، جایگزینی ملات سنتی با ملاتهای آماده و چسبهای بلوک استاندارد نظیر چسب بلوک اسپندار، یک الزام مهندسی و تضمینکننده ایمنی و پایداری سازهها محسوب میشود.